1. Ana Sayfa
  2. Döviz
  3. Dolar Canlı

Dolar Canlı

Anlık dolar değişimleri serbest piyasa üzerinden ölçülür. Arz ve talep yönünde gerçekleşen karşılıklı işlemler ardından dolar canlı değeri belirlenir. Dolar satış fiyatını etkileyen bu fiyatlama, döviz büroları ve bankalar nezdinde farklılık gösterebilir.

Dolar Canlı

Dolar fiyatlaması nelerden etkilenir? Anlık dolar fiyat değişimi nereden, nasıl takip edilir? Yatırımcı ve uzman gözüyle dolar kurunda bilinmeyen yönlerin de açıklandığı dosyamızda, EkoSayfa olarak sizler için dolar TL ile ilgili merak edilen her detayı aydınlattık.

Canlı Dolar Kuru Nasıl Belirlenir?

Canlı dolar fiyatının belirlenmesi vadeli işlemler piyasasında gerçekleşirken, serbest piyasa ve spot piyasada arz – talep yönünde yaşanan gelişmeler vadeli işlemler piyasasında alınan pozisyonları etkilemektedir. Dolar TL anlık değeri belirlenirken, iktisadın temel ilkesi geçerlidir. İktisada göre “Kıt olan malın değeri artar, bol olan malın fiyatı düşer.” Para birimleri bazında düşünüldüğünde dolar arzı çok olduğunda (satış) dolar TL gerilerken, dolar talebi çok olduğunda (alış) dolar kuru artışa geçer.

Dolar Fiyatını Etkileyen Gelişmeler Nelerdir?

Dolar fiyatlarını belirleyen gelişmeler küresel ve yurtiçi kaynaklı, temelinde ekonomik görünümlerin yer aldığı beklenti ve gerçekleşen gelişmelerdir. Rezerv para statüsünde bulunan dolar ve ABD ekonomisi, ülkemizde olduğu kadar tüm dünyanın radarında bulunur. ABD ekonomisindeki olumlu ve olumsuz gelişmeler, yatırımcılar tarafından pozisyon değişikliğine gidilirken anında verilen reaksiyonlar ile sonuçlanır.

Doların değeri küresel piyasalarda dolar endeksi ile takip edilir. Türk yatırımcıları DXY kısaltmaları ile 6 farklı para birimine karşı oluşturulan endeks üzerinden küresel piyasalarda canlı dolar fiyat değişimini takip edebilir. Dolar endeksi ise dolar arzı, FED faizleri ve ekonomik görünüme göre şekillenir.

Yurtiçinde ise anlık dolar kuru, dolar TL paritesi ile takip edilir. Dolar TL paritesi küresel ekonomideki değişimlerin yanında Türk ekonomisinin mevcut görünümü ile ilişkilidir. Dünya’dan bağımsız olarak dolar TL cephesinde artış yaşanıyorsa, gerçekleşen hareketin anlamı Türk Lirası’nın değer kaybettiğidir. Dolar kuru ile birlikte Euro kuru, İngiliz Sterlini ve diğer gelişmiş ülke para birimlerinin de değer kazanıyor olması muhtemeldir.

Küresel Ölçekte Hangi Gelişmeler Doları Etkiler?

Dünyada doların değişimini etkileyen gelişmeler yukarıda paylaşılan alt başlıkta özetlenirken, yatırımcıların gidişatı daha iyi anlayabilmeleri için bu başlık altında detaylandırıldı. Doların güçlü veya zayıf görünümü DXY endeksinden takip edilebilirken, güçlü dolar ve zayıf dolar kavramlarının nedenleri aşağıda gerçekleşebilecek gelişmelerle tahmin edilebilir:

  • FED Faizleri: Amerikan Merkez Bankası (FED) dolar basma yetkisine sahip tek kuruluştur. FED ayrıca ABD ekonomisine ve dolaylı olarak doların gücüne yön veren politikaları ile kararları tüm dünyaca takip edilen merkez bankalarının başında gelir. FED faiz indirimine gittiğinde ABD tahvillerinden çıkış yapan dolar, daha fazla getiri sunan ve riski yüksek gelişmekte olan ülkelere kayar. FED faiz indirimi yanında dolar emisyonunu artırarak doların değer kaybını tetikler. Bahsedilen politikanın tersinde ise ABD tahvillerine para geri dönerken, arzında düşüş yaşanan dolar güçlenir ve tüm dünyada değer kazanır. FED faiz politikaları o kadar önemlidir ki tüm dünya, FED Başkanı’nın açıklamasının “şahin” veya “güvercin” tutum yapmasına göre doların seyrini tahmin etmeye politikadan önce başlar.
  • Amerikan Ekonomisindeki Gelişmeler: ABD ekonomisinde gerçekleşen güçlü veriler, doları doğrudan ve dolaylı güçlendirme etkisine sahiptir. Doğrudan etkisi güçlenen ekonomi ile ABD’nin artan güvenilirliğinin doları desteklemesi olarak özetlenebilir. Dolaylı etkisi ise ekonomik görünümün değişiminin FED politikalarını etkileyecek olmasıdır. Güçlü gelen veriler FED’i faiz artırımı kararı almaya iterken, zayıf gelen veriler para politikasında gevşek kararların devam edeceği şeklinde yorumlanır.
  • Küresel Ticaretin Mevcut Durumu: Sermayenin serbest dolaşarak küreselleştiği günümüzde, farklı ülkelerden yatırımcılar dünyanın herhangi bir ülkesinin tahvil ve hisse senedi piyasasına giriş yapmaktadır. Paranın küreselleşmesi ile birlikte küresel ticarette yaşanacak gelişmeler, yatırımcıların öncelikli takip listesinde yer alır. Ambargo kararları, ticaret savaşları veya fiili savaş durumları gelişmekte olan ülkeleri başta olmak üzere gelişen ülke piyasalarını da etkiler. Belirsizlik ortamlarında gelişmekte olan ülke para birimleri dolara karşı değer kaybederken, krizin süresi ve boyutuna göre dolar veya altın ikilisinden herhangi birisi bu süreçte güçlenebilir.
  • Ekonomik Krizler ve Resesyon Beklentileri: Sermayenin küreselleşmesi ile birlikte yerel krizler de küreselleşerek tüm dünyayı etkilemeye başladı. Dünya’nın herhangi bir ülkesinde yaşanan kriz gelişmekte olan ülkelerin ticaretini de etkileyerek, tüketimin azalacağı beklentisi ile sermayeyi güvenli yatırım araçlarına yönlendirir. Resesyon ve ekonomik krizler küresel çapta altın fiyatlarını yükseltse de sermaye çıkışlarının gelişmekte olan ülke piyasalarından daha fazla gerçekleşecek olması, bu piyasalarda yerel para birimlerinin dolara karşı değer kaybetmesine yol açmaktadır.

Yerel Ölçekte Canlı Dolar Kuru Hangi Gelişmelerden Etkilenir?

Dolar kurunu etkileyen yerel gelişmeler Türkiye özelinde gerçekleşen ekonomik, siyasi ve jeopolitik gelişmelerdir. Dolar TL cephesinde yankı bulan bu gelişmeler, aynı zamanda tüm döviz kurlarının artışına veya azalışına değer kaybedebilir. Bahsedilen gelişmeler, Türk Lirası’nın değer kazanması ve değer kaybetmesi ile ilişkilidir.

Türk Lirası değerini etkileyecek politikalar ekonomi yönetimince geliştirilse de TL’nin değerini koruma görevi Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası’na (TCMB) aittir. TCMB rezervleri ile TL arkasındaki güç olduğunu hatırlatmanın yanında TL emisyonu ve faiz indirme – artırma gibi kararlar ile dolar ve diğer döviz kurlarının seyrine etki eder.

Genel hatları ile bakıldığında Türk Lirası’na karşı ABD Doları’nın yıllara göre artış içerisinde olduğu gözlenebilir. Esasında enflasyon sebepli olan bu artış ekonomik kriz dönemlerinde standart eğiliminden sapmış ve ekonomi çarkları yeniden işlemeye başlayınca düzeltmeye girerek yeniden rutin artış açısına dönmüştür. TL’nin dolara karşı değer kaybetmesinin altında yatan nedenler ise şu şekilde özetlenebilir:

  • Yüksek enflasyon
  • 1 yıl içerisinde ödenecek olan dış borç tutarına (kısa vadeli dış borç stoku) karşılık TCMB rezervlerinin yetersiz olduğu izlenimi
  • Dış finansmana erişim maliyetlerinin yükselmesi
  • Yabancı yatırımcılar nezdinde ülkenin yatırım yapma riskinin yükselmesi
  • Jeopolitik ve siyasi riskler

Merkez Bankası Dolar Kuruna Nasıl Müdahale Eder?

Merkez Bankası’nın dolara müdahalesi birkaç farklı yöntemler gerçekleşir. İlk yöntem parasal sıkılaşma anlamına gelen faiz artırımıdır. Faizlerin artması, sıcak para olarak nitelendirilen portföy yatırımlarının ülkeye yeniden girişini tetikler. Ülke risklerinin karşılanması için ödenmesi gereken faiz olarak değerlendirilebilecek faiz artırımı kararı, riske karşı tatmin edici seviyede faiz sunana kadar dolar kuruna yeterince etki etmez.

Merkez Bankası ikinci olarak dolar satmak yolu ile kura müdahale etme yolunu seçebilir. Rezervlerde keskin düşüşlere sebep olabilecek bu hareket tarzı, risklerin ortadan kaldırılmaması halinde rezervlerin de erimesi etkisi ile daha şiddetli kur ataklarına yol açabilir.

Son olarak Merkez Bankası derinliği artan vadeli işlemler piyasasını kullanarak dolar kuruna müdahale etmeyi seçebilir. Dolar short pozisyonları ile gerçekleşen bu müdahale, rezervlerde olduğu gibi kısa süreli çözümler için tercih edilir.

Dolar Hangi Fiyattan Satın Alınır?

Dolar satış fiyatı anlık gerçekleşen değişimlere göre farklılık gösterir. Dolar alım ve satımı için iki farklı fiyat paylaşılır. Dolar satın almak isteyen vatandaşlar “Dolar satış” fiyatı üzerinden işlem yaparken, dolar bozduracak vatandaşların takip edeceği dolar canlı fiyatı ise “Dolar alış” fiyatıdır.

Canlı Döviz Kuru Bankalarda Nasıl Değişir?

Bankalarda canlı döviz kurları döviz büroları ile paralel şekilde anlık olarak değişir. Bankalar döviz büroları ile birlikte dolar alış ve satışı gerçekleştirir. Döviz bürolarından farklı olarak bankaların güncel döviz kurları, döviz bürolarına göre farklılık gösterir.

Birkaç kuruş alış ve satış farkı ile bankalardan fiziki veya banka hesabı üzerinden dolar satın alınabilir. Banka hesabı üzerinden dolar satın almanın ardından, muhafaza etmek için iki farklı özellikte hesap seçeneği bulunur:

  1. Vadesiz dolar mevduat hesabı
  2. Vadeli dolar mevduat hesabı

Vadesiz dolar mevduat hesapları satın alınan doların muhafaza edilmesi ve istenildiğinde farklı para birimlerine çevrilebilmesi amacıyla süresiz olarak açılabilir. Vadeli dolar mevduat hesapları ise belirlenen vade boyunca dolar cinsinden tasarruflar ile faiz getirisi elde etme şansı sunar. Hesap açılışı için vadeli dolar hesaplarda süre sınırlandırması bulunmazken, paranın çekilebilmesi için vade bitiminin beklenmesi gereklidir.

Dolar Canlı Nereden Takip Edilir?

Anlık dolar takibi döviz bürolarından, kuyumculardan, bankalardan, haber programlarından ve internet üzerinden hizmet veren haber, finans, Forex ve grafik sağlayıcılar üzerinden gerçekleştirilebilir. Dolar TL anlık değişimlerinin takip edilebildiği ilgili platformlar üzerinden yaşanan canlı değişimler takip edilerek alınacak pozisyonlar hakkında karar verilebilir.

Canlı Dolar Kuru ile Enflasyon Arasındaki İlişki Nedir?

Anlık dolar ve enflasyon ilişkisi yukarıda paylaşılan başlıklardan takip edilebileceği üzere, yurtiçi kaynaklı kurda yaşanan değişimleri açıklar. Enflasyon kavramı ülkemizde ürün ve hizmetlere yapılan zam olarak tanımlanmaktadır. Tanımlamanın doğru olmasına karşın enflasyonun paranın alım gücünü düşürdüğü gözden kaçmamalıdır.

Türk ekonomisi enflasyon ile imtihan verdiğinde, alım gücü gerileyerek değer kaybeden Türk Lirası’dır. Değer kaybeden Türk Lirası ardından ise dolar ve diğer döviz kurlarının yükselmesi/yükselişi kaçınılmazdır. Bu açıdan bakıldığında canlı dolar kuru hareketlerinin enflasyonun yüksek olduğunu dolaylı olarak gösterdiği düşünülebilir.

Öte yandan anlık fiyat değişiminin artış eğiliminde olduğu dolar kuru, ilerleyen aylarda ve çeyreklerde enflasyonu artırıcı gücü de bulunur. İthal girdilerin üretimde ağırlıklı olduğu sanayimiz ve enerji bağımlılığımız başta olmak üzere üretimden tüketime kadar pek çok halkada gerçekleşen fiyatlamalar, Dolar ile ilgilidir. Dolarda yaşanacak her artış maliyetleri ve maliyetlerin ardından fiyatları artırarak enflasyonu yükseltici sebeplere yol açar.

Türk Lirası Mevduat Yatırımcısı Hangi Sebepler ile Dolara Geçiş Yapar?

TL mevduattan dolara geçiş nedenleri yatırımcıların üstlendikleri riske karşı elde ettikleri getirinin tatmin olmamasından kaynaklanır. Yurtiçi yerleşiklerde bu durum, enflasyon ile mevduat faizi getirisinin karşılaştırması ile hesaplanabilir. Enflasyonun mevduat faizinden yüksek olması, kazancından kısa vadelerde stopaj kesintisi de yapılan mevduat yatırımında tasarruf sahiplerinin negatif getiri elde ettikleri anlamına gelir. Kısaca mevduatta değerlendiği düşünülen tasarruflar, enflasyona karşı erimiştir.

Tasarruf sahipleri ilerleyen yıllarda karşılaşacakları harcamaları finanse etmek, çocuğunun geleceğini hazırlamak veya ev/araba satın almak için birikimlerini korumak ve değerlendirmek ister. Mevduat yatırımının ana amacı bu olup, enflasyona karşı birikimlerin erimesi vatandaşların TL mevduattan dolara geçişini hızlandırır.

Merkez Bankası’nın faiz artırımı ile kurlara ettiği müdahale hatırlandığında, mevduat yatırımı daha mikro ölçekli olarak düşünülebilir. Mevduat faizleri enflasyona karşı kazanç sağladığında ise dolar pozisyonları Türk Lirası’na yeniden çevrilerek dolar talebinin önüne geçilir.

Dolarizasyon Nedir?

Dolarizasyon tüketiciden üreticiye gerçekleşen dolar talebini tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Yukarıda yer alan iki alt başlıkta özetlendiği gibi temelinde enflasyon yatan dolarizasyon, doların ani artış geçirdiği dönemlerde etkisini artırır.

Vatandaşın birikimlerini korumak için artan dolar talebi, üreticilerin dış finansman açıklarını hedge etme amacı ile gerçekleşen talepten kaynaklanır. Kapasite artırımı veya yeni yatırım amacı ile yurtdışından elde edilen döviz bazlı firma borçlarının ödeme takvimleri yaklaştığında her firma, borcunu daha az maliyetle ödemek için ucuz fiyattan dolar alarak borcunu ödeme takviminde ödemek ister. Doların sürekli artıyor izlenimi vermesi firmalar bazında da dolar talebinin artarak dolarizasyonun meydana gelmesine katkı sağlar.

Vatandaşın Dolar Yorumları Nedir?

Vatandaşın dolar TL yorumları altından sonra ikinci güvenli liman olarak ABD Doları’nı görmelerinden kaynaklı olarak yükseliş yönünde gerçekleşir. Anlık dolar kurunu günün her saati takip eden Türk yatırımcıları, hedge veya kar etme amacı yanında tasarruflarını korumak için dolar kuruna yatırım yapmaya uzun yıllar boyunca devam etmektedir.

Finansal okuryazarlık düzeyini geliştirmiş vatandaşlar henüz ekonomik veriler bozulmadan önce doların artış sinyali verdiğini öngörebilirken, geriye kalan vatandaşlarımız ise yükselen enflasyonla birlikte kurda gerçekleşecek artışı fark edebilir. Uzun yıllar boyunca benzer yükselişlerin tecrübe edilmesi, yastık altı olarak adlandırılan fiziki yatırımlarda vatandaşın tercihini altın ve dolar ikilisinden yana kullanmasına yol açmaktadır.

Dolara Talep Artar Mı?

Dolar talebi son günlerde Türk ekonomisi ve jeopolitik riskler sebebi ile artmaktadır. Yaşanan yükselişin sürekli olması bazı yatırımcıların bu durumun sürekli bu şekilde devam edeceği beklentisi sebebi ile dolar pozisyonları açmasına yol açmaktadır. “FOMO” etkisi adı verilen bu davranış biçimi, ilerleyen dönemlerde “Finansal Balon” adı verilen fiyatlamalara yol açabilmektedir.

ABD Doları’nın bir para birimi olduğu ve ani fiyatlamalardan sonra düzeltme süreceğine gireceği akıldan çıkarılmamalıdır. Yatırımcılar ister dolar, ister farklı bir yatırım aracı olsun; yatırım kararlarını alırken duygusal değil rasyonel davranmalı ve iyi araştırma yapmadan birikimlerini riske atmamalıdırlar.

Dolar yükselecek veya dolar fırlayacak benzeri iddialı yorumlara temkinli yaklaşmalı; eğitimi, tecrübesi ve deneyimi ile rüştünü ispat etmiş ekonomistlerin analizlerini takip ederek dünyada ve Türk ekonomisinde olanı biteni anlamaya çalışarak yatırım kararları almalıdırlar.

Yurtiçi Yerleşiklerin Dolar Talebi Nereden Takip Edilir?

Yurtiçinde dolar talebinin takibi için Merkez Bankası’nın haftalık bazda yayımlanan “Haftalık Para ve Banka İstatistikleri” takip edilebilir. Bahsedilen yayım her Perşembe günü TCMB tarafından kamuoyu ile paylaşılırken, bahsedilen istatistikler bir önceki tamamlanan haftaya ait olarak paylaşılmaktadır.

Haftalık para ve banka istatistiklerinde yurtiçi yerleşiklerin döviz mevduat hesaplarında yaşanan artış ve toplam mevduat büyüklüğü dolar cinsinden açıklanır. Açıklanan döviz mevduatlarda dolar ile birlikte Euro, Sterlin ve farklı döviz türleri bulunmaktadır. İstatistiklerde yer alan rakamlar sadece banka hesaplarını içerirken, yastık altı adı verilen fiziki satın alınmış dolarları içermez.

Canlı Dolar Takibi Avantajları ve Dezavantajları Nelerdir?

Anlık dolar takip etmenin artıları ve eksileri karşılaştırıldığında hemen hemen terazinin iki kolunun da eşit ağırlığa sahip olduğu anlaşılabilir. Anlık değişen dolar kuru yatırım kararlarını yükselen adrenalin sebebi ile duygusal olarak vermeye yol açarken, sosyal hayatı da olumsuz etkilemektedir. Dolarda yaşanan sürekli hareketler yatırımcıların sosyal hayattan uzaklaşarak tüm vakitlerini bu konuda harcamalarına yol açmakta, sonucunda mutsuz ve zarar etmesi muhtemel kararlara imza atmış bir yatırımcı profili ile karşılaşılmaktadır.

Anlık olarak dolar kurunu takip etmenin en büyük avantajı ise mevcut gelişmelere karşı reaksiyon alabilme kabiliyeti kazandırmasıdır. Sürekli ekran başında takip etmekten farklı olarak ihtiyaç duyulduğu anda ekrana bakarak, dolar canlı verilerini gecikmesiz elde etmenin avantajı ile pozisyon güncellemeleri daha bilinçli şekilde yapılabilir.

Yorum Yap

Yorum Yap