1. Ana Sayfa
  2. Döviz
  3. Dolar Ne Kadar?

Dolar Ne Kadar?

Doların ederi Türk yatırımcısı tarafından her gün takip edilir. Dolar kurunda yaşanacak değişimler, yatırımcıların ve tüketicilerin planlarında olumlu veya olumsuz etkisi sebebi ile belirleyici role sahiptir. Ekonomi dinamiklerinin sağlıklı bir şekilde dönmesinin önünde engel olabilen kur hareketleri, günün her saati en sık kontrol edilen finansal gelişmelerin başında gelir.

Dolar Ne Kadar?

Günümüzde doların ne kadar olduğu anlık olarak canlı ekranlar üzerinden takip edilebilir. Dolar ne kadar oldu? Doların Türk ekonomisi için anlamı ne? Doların değişimi ve seyrinde yaşanabilecek değişimler ile ilgili bilinmesi gereken çok detay bulunmaktadır. EkoSayfa olarak aklınızdaki tüm soruların yanıtlanması amacı ile bu dosyamızı hazırladık.

Dolar Nedir?

Dolar ABD ile birlikte 20 farklı ülkenin para birimine verilen isimdir. Türkiye’de dolar ifadesi en sık ABD Doları’nı ifade etmek amacı ile kullanılır. Cent ve mill ismi verilen alt para birimlerine bölünen 1 dolar, 100 Cent’tir.

Dolar Hangi Semboller ile Gösterilir?

Dolar sembolü olarak basılı parada “$” işareti kullanılır. Finans piyasalarında “USD” olarak kısaltılan ABD Doları, Türkiye piyasalarında “USD TRY” veya “Dolar TL” paritesi ile takip edilir.

Dolar Küresel Piyasalarda Neden Önemlidir?

Doların küresel piyasalarda önemi sahip olduğu rezerv para statüsünden kaynaklıdır. Her ülke merkez bankasında dolar rezervleri bulundururken, dış ticarette en çok tercih edilen döviz türü dolardır. Ayrıca altın, gümüş, platin ve petrol gibi emtialar dolar cinsinden fiyatlanır.

Dolar Basma Yetkisi Hangi Kuruluşundur?

Doların basma yetkisi Amerikan Merkez Bankası’na (FED) aittir. FED, ABD enflasyonu ve ekonomik göstergelerin gidişatına yön vermenin yanında emisyonda bulunan dolar miktarını artırma ve azaltma yetkisine sahiptir.

Dolar TL Nereden Takip Edilir?

Dolar kuru takibi fiziki ve online platformlar üzerinden gerçekleştirilebilir. İnternetin hayatımıza girmesi ve yaygınlaşması ile birlikte döviz büroları, akşam haberleri, TV’lerde bulunan Teletex yayınları ve kuyumcular döviz kurlarının takibinde kullanılırken; günümüzde internet ile birlikte dolar kurunun takibi online platformlara taşındı. Haber siteleri, finans siteleri ve ekonomi siteleri günümüzde canlı dolar TL takibi için ücretsiz hizmet vermektedir.

1 Dolar Kaç TL Eder?

Doların TL karşılığı anlık olarak değişir. Geçmiş istatistikler bir yıl içerisinde oluşan farklı fiyatların ortalaması alınarak tutulurken, canlı dolar kuru takibinde rakamların her an değiştiğini gözlemleyebilirsiniz. Ekim ayı ile birlikte 1 dolar 7,80 – 7,90 TL bandında hareket etmektedir.

100 Dolar Ne Kadar Eder?

100 Doların TL karşılığı güncel dolar kuru kullanılarak yapılan dolar hesaplama sonucu bulunur. Ekim ayı baz alındığında bu ay içerisinde 100 dolar 780 – 790 TL bandında fiyatlanmıştır.

Dolar Neden Artar?

Dolar artışının nedenleri arkasında farklı motivasyon kaynakları yer alabilir. Küresel nedenlerin yanında Türk ekonomisinde gerçekleşen verilerde meydana gelen bozulmalar, Türk Lirası’nın değer kaybederek dolar kuru ile birlikte tüm döviz kurlarında artış meydana getirebilir.

Gelişmekte olan ülkeler kategorisinde yer alan Türkiye, dönemsel olarak kendi grubu ile gelişmiş ülkelere göre pozitif veya negatif ayrışabilirken; kimi zaman gelişmekte olan ülkelere göre negatif veya pozitif ayrışabilmektedir. Her hareketin arkasında farklı bir dinamik yer alırken, genel itibari ile verilen cari açık, artan dış borç stoku, yükselen enflasyon ve meydana gelen jeopolitik riskler doların artış nedenleri olarak ortaya çıkar.

Yukarıda açıkladığımız gibi dolar TL cephesinde gerçekleşen artışlar, yurtiçi ve yurtdışı kaynaklı olarak ikiye ayrılır. Yatırımcıların dolar neden artar sorusuna yeterli yanıtı verebilmesi için dosyamızda, her iki sebebi alt başlıklar halinde irdeledik.

Yurt Dışı Kaynaklı Dolar Artış Nedenleri Nelerdir?

Dış kaynaklı dolarda artma nedenleri küresel ve ABD ekonomisi ile ilişkilidir. Dolar fiyatlamasının sebeplerinin altında küresel yatırımcıların davranışları artar. Basit bir örnek ile anlatmak gerekirse, küresel yatırımcıları su içen ceylanlara benzetebiliriz. Tehlike hissettiklerinde veya su bulandığında ceylanlar nasıl kaçıyorsa, büyük küresel oyuncular gerçekleşen riske karşı pozisyon değiştirebilirler. Aldıkları pozisyonlar kimi zaman artan risk iştahı ile gerçekleşirken, kimi zaman güvenli limanlara kaçış şeklinde meydana gelebilir.

Küresel yatırımcılar aldıkları pozisyon kararlarında küresel ekonomi ve Amerikan ekonomisi gelişmelerini baz alır. Küresel ekonomiye zarar verebilecek ambargo, savaş riski, salgı hastalık veya büyük ölçekte iflas haberleri risk iştahını olumsuz etkileyerek bu süreçlerde altın ve ABD tahvillerine geçiş yaşanır.

Risk iştahında en belirleyici göstergelerden ikincisi de Amerikan Merkez Bankası (FED) politikalarıdır. Faizlerin düşürüldüğü ve tahvil alımları ile piyasaya dolar sürüldüğü dönemlerde risk iştahı artar ve sermaye daha fazla kazanç için gelişmekte olan ülke piyasalarına yönelir. Benzer şekilde FED faizleri artırdığı vakitte dolar Amerika’ya dönerek tahvil alımları yönünde gerçekleşen yabancı yatırımcı pozisyon değişimleri yaşanır.

Yatırımcıların risk gördükleri anlarda ABD tahvillerine dönüşler, ABD Doları’nı güçlendirir. Covid-19 pandemisi gibi uzun soluklu küresel ekonomiye zarar veren ve resesyon beklentilerine yol açan gelişmeler ise “Siyah Kuğu” olarak adlandırılır ve güvenli liman altına olan talebi artırır. Bu dönemlerde küresel piyasalarda dolar değerinde şaşırtıcı değişimler gerçekleşmez.

Sermayenin yönü gelişmekte olan ülkelere çevrildiğinde ise her ülkenin para birimine dönüştürülen dolar, gelişmekte olan ülke döviz kurlarını gevşetir ve yerel para birimlerini güçlendirir. Sıcak para adı verilen portföy yatırımları, hızlı hareketi sebebi ile kurlarda ani etkiler meydana getirebilir.

Yurtiçi Kaynaklı Dolar Artış Nedenleri Nelerdir?

Yurtiçinde doları artıran nedenler ekonominin gidişatı ile ilgilidir. Türk ekonomisinin dinamiklerinde meydana gelen ve gelmesi muhtemel riskler, dolar TL cephesinde başlayan yükseliş trendinin habercisi olarak özetlenebilir.

Enflasyon ve faiz politikaları Türk yatırımcısının dolar yükselir mi denince ilk baktığı değişkenler olarak ön plana çıkmaktadır. Türk yatırımcısı yatırımlarında enflasyona karşı korunma güdüsünü ön planda tutmakta ve TL cinsinden birikimlerini altın veya döviz ile koruma altına almaya çalışmaktadır. Dolarizasyon adı verilen bu eğilimde meydana gelen artışlar, yüksek enflasyon ve enflasyona göre negatif mevduat faizi uygulamalarında dikkat çekilir boyutlara ulaşmaktadır.

Daha spesifik verilere bakıldığında ise 1 yıldan önce vadesi gelen borçları tanımlayan kısa vadeli dış borç stokunda artış, TCMB rezervlerinde azalış, cari açık ve mali bütçelerde verilen açıklar dolar TL üzerine baskı oluşturan veriler olarak ön plana çıkar. Bulunduğu bölge gereği jeopolitik risklere açık olan Türk ekonomisinde dönemsel olarak meydana gelen jeopolitik riskler, kur baskısını yatırımcılara iyiden iyiye hissettirir.

Cari açık veren ekonomimizde ihracat ve turizm gelirlerinin tek başına yeterli olmaması, ülkemizin sıcak paraya olan ihtiyacını artırır. Bir üst başlıkta değindiğimiz gibi sıcak para ürkek bir ceylan gibi davranarak, risk teşkil eden gelişmelerde sermayenin hızlı çıkışını beraberinde getirir ve dolar kurunun fitili ateşlenir. Ekonomide çarklar iyi işlediği ve enflasyonun tek hanelerde kaldığı sürelerde ise sıcak para Türk tahvillerini, Devlet İç Borçlanma Senetlerini ve hisse senedi piyasasını yatırım için tercih ederek dolarda stabil seyrin korunmasına yardımcı olur.

Yıllara Göre Dolar Ne Kadar Oldu, 1 Dolar Kaç TL’de İşlem Gördü?

Yıllık ortalamalara göre 1 dolar TL karşılığı birkaç istisna yıl dışında artış eğilimi göstermiştir. Belirtilen yıllarda ülkeye sıcak para girişi yüksek seviyelerde gerçekleşmiş ve dolar kurunun gerilediği dönemlerle bile karşılaşılmıştır. Genel hatları itibari ile dolar grafiklerine uzaktan bakıldığında, dolar TL yükselen eğimi gözlerden kaçmamaktadır. 2020 yılı içerisinde grafiğin eğimi aşırı şekilde dik bir açıya yaklaşırken, geçmiş yıllarda kurda yaşanan artışlar yaklaşık enflasyon oranı kadar gerçekleşmiştir.

Dolar TL olağan hareketlerinde enflasyon kadar meydana gelecek artışlar olağandır. Enflasyonu geride bırakan ani hareketler ise spekülatif işlemler veya ekonomide farklı bir bozulma kaynaklı gerçekleşir. Covid-19 pandemisi ve S-400 gerilimleri, olağandışı artışların gerçekleştiği 2020 yılı kur değişimlerine verilebilecek örneklerden sadece iki tanesidir. Türk Lirası’ndan altı sıfır atılmamış hali de dahil olmak üzere 1998 – 2019 yıllarında yıl içi oluşan fiyatlamaların ortalaması alınarak meydana gelen değişim aşağıdan takip edilebilir:

  • 1 dolar 262.911,53 TL (1998)
  • 1 dolar 422.696,15 TL (1999)
  • 1 dolar 627.585,11 TL (2000)
  • 1 dolar 1.234.424,72 TL (2001)
  • 1 dolar 1.513.697,72 TL (2002)
  • 1 dolar 1.498.830,73 TL (2003)
  • 1 dolar 1.428.781,71 TL (2004)
  • 1 dolar 1.35 TL (2005)
  • 1 dolar 1,44 TL (2006)
  • 1 dolar 1,31 TL (2007)
  • 1 dolar 1,30 TL (2008)
  • 1 dolar 1,55 TL (2009)
  • 1 dolar 1,51 TL (2010)
  • 1 dolar 1,68 TL (2011)
  • 1 dolar 1,80 TL (2012)
  • 1 dolar 1,91 TL (2013)
  • 1 dolar 2,19 TL (2014)
  • 1 dolar 2,73 TL (2015)
  • 1 dolar 3,03 TL (2016)
  • 1 dolar 3,66 TL (2017)
  • 1 dolar 4,82 TL (2018)
  • 1 dolar 5,68 TL (2019)

Dolar Fiyatları Ne Anlam İfade Ediyor?

Dolar fiyatlarının anlamı sadece güncel kuru gösteren bir parite olarak değerlendirilmemelidir. Yaşanan değişimlerin ekonomik olarak anlamları ve sonuçları bulunmaktadır. Günlük dolar TL işlemi açan traderlar için yaşanan volatilite kazanç anlamına gelirken, kurda yaşanan her kuruş değişimin ekonomiye büyük etkileri bulunmaktadır.

En basit ifade ile anlatıldığında, doların rezerv para statüsü göz önüne alınarak kurda yaşanan yükselişin tetikleyeceği gelişmeler fark edilebilir. Enerji, teknoloji, bilişim ve otomotiv sektörleri başta olmak üzere tüketici ve üreticiyi ilgilendiren önemli kalemler dolar bazında fiyatlanmaktadır. Dolarda yaşanan her artış üretim ve tüketim fiyatlarını artıracak, artan fiyatlar TÜFE ve TEFE verilerini etkileyerek enflasyonda yukarı yönlü trend oluşturmaktadır.

Dolarda yaşanan yükseliş Türkiye’nin yabancı para cinsinden borçlarını da olumsuz etkilemektedir. Dış borçların TL cinsinden artmasına yol açan dolar yükselişi, yeni finansmana erişim maliyetlerini de artırarak ekonomi çarkları önünde en büyük engel teşkil etmektedir.

Pek çok vatandaşımız kurda yaşanan hareketliliği sadece dolar yükseldi veya dolar düştü şeklinde takip etmekte ve devamında yaşanan problemleri yeterince kavrayamamaktadır. Dolarda artış yapılacak müdahaleler ve iyileştirmelerle önlenemezse TCMB finansal araçları ile çözüm aranmakta ve bulunan çözümler bazen iç tüketimi ve yatırımları zayıflatıcı boyutlara ulaşabilmektedir.

Merkez Bankası Dolara Müdahale Etmek İçin Hangi Silahlara Sahiptir?

Merkez Bankasının dolara müdahale araçları kurda meydana gelen ateşi söndürerek ekonomide yaşanan problemlerin çözümü için zaman kazanmaya yöneliktir. Tanımlamadan anlaşılacağı üzere TCMB silahları ile dolara geçici çözümler bulunabilmekte, kalıcı çözümler için işlevsel ekonomi politikalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Dolar kurunda yaşanan ani yükselişlerde her birimiz TCMB faiz artırımları ile süreci tersine çevirdiğine tanıklık ettik. Merkez Bankası tarafından 2020 yılında her ay düzenlenen Para Politikası Kurulu (PPK) Toplantıları ile faiz politikası belirlenmektedir. Bir sonraki toplantıya kadar geçerli olan faiz politikasının öncesinde TCMB kanadından gelen güvercin açıklamalar da düşünüldüğünde, kısa vadede faiz silahı dolar kuruna etkili müdahale gerçekleştirme şansı sunmaktadır.

Faiz artırımı kısa vadede kura çözüm bulurken, yukarıda değindiğimiz gibi ekonominin iyi dönmeyen çarklarına müdahale etmek için ekonomi politikası oluşturuculara zaman kazandırır. Bu süreçte dolar kurunun yükseliş nedenlerine bulunacak çözümler ile kurda kalıcı bir stabilite sağlanabilir. Aksi taktirde faiz indiriminin devamına varacak yeni müdahaleler getirebilir ve yüksek faizler sebebi ile yatırım için finansmana erişimin maliyetinin yükselmesinden sebepli büyüme hedeflerinden uzaklaşılabilir.

Merkez Bankası rezervleri, Türk Lirası’nın prestiji açısından önemlidir. Güçlü rezervlere sahip TCMB, Türk Lirası’nın muteber görmesine sebep olarak kurda stabiliteyi herhangi bir enstrümana başvurmadan sağlayabilir.

Son olarak Merkez Bankası, dolar bozarak veya vadeli işlemler piyasası aracılığı ile kurdaki yükselişe müdahalede bulunabilir. Bu müdahale tarzı faiz müdahalesine göre daha kısa soluklu etki gösterirken, TCMB rezervlerinin erimesine yol açarak dolar kurunda yükselişin şiddetini artırıcı etkiye yol açabilir.

Dolar Yorumları Ne Derece Dikkate Alınmalı?

Dolar yorumlarının takip edilmesi vatandaşlarımızın tamamı tarafından rutin haberleri takip etmek kadar sıradan bir hal almıştır. Geçmişe dönük paylaştığımız ve dolar ne kadar sorusuna yıllara göre ortalama işlem fiyatları ile cevap veren listeden anlaşılacağı gibi dolar TL, ülke ekonomisinin gidişatını anlamak bakımından vatandaşların kullandığı göstergelerden ilkidir.

Geçmiş yıllarda gazetelerde, haberlerin son dakikaların ve ekonomi bültenlerinde aktarılan dolar yorumları; günümüzde benzer platformlara ek vatandaşlar ile haber siteleri, finans blogları ve ekonomistlerin sosyal medya hesapları üzerinden paylaşılmaktadır. En rağbet gören haberleri oluşturan dolar yorumları, dolar alım satımı gerçekleştirmeyen vatandaşların bile takibinde yer alır.

Dolar yorumları orta ve uzun vadede isabetli olabilir. İşinin ehli ve deneyimli ekonomistlerce ileri vadelerde yapılan dolar yorumlarında, Türk Lirası’nın değer kaybetmesine neden olabilecek gelişmeler ve FED politikaları doğrultusunda dolar endeksi (DXY) cephesinde yaşanabilecek artışlar üzerinde durulur. Kimi analistler dolar grafikleri üzerine gerçekleştirdikleri teknik analiz çalışmalarını da analizlerine ekleyerek, dolar TL yorumlarını kamuoyu ile paylaşır.

Bazı yatırımcılar dolar uzman yorumları takibi ile alım – satım kararları almayı tercih eder. Bu tip yatırımcılar kısa vadeli volatiliteden kazanç sağlamak isterken, aldıkları riski çoğu zaman görmezden gelirler. Unutulmamalıdır ki kısa vadede kur tahmini yapmak imkansıza yakındır ve yüzde 100 başarı garantisi sunmaz. Kısa vadeli yorumlar yerine uzun vadeli yorum ve dolar tahminleri takibi, alınacak pozisyonlar için daha  güvenilir tarafta kalmanıza yol açacaktır.

Mevduat Faizleri Dolar Fiyatlarını Etkiler Mi?

Mevduat faizleri ile dolar kuru ilişkisi enflasyonla ilişkilidir. Enflasyon – mevduat faizi karşılaştırmasında tatmin edici getiri elde edemeyen yatırımcılar, tasarruflarını korumak için dolara geçiş yaparlar. Dolarizasyonu artıran bu tercih, talep yönünde oluşan artış ile dolar kuru yükselişine ortam hazırlar.

İkili arasındaki ilişkiyi daha iyi anlatmak için, faiz ve enflasyon kavramlarına farklı bir bakış açısı getirmekte yarar vardır. Enflasyonun anlamı basit ifade ile paranın alım gücünün düşmesi, yani değersizleşmesidir. Yapılacak yatırımlarda enflasyon karşımıza paranın maliyeti olarak ortaya çıkar. Yapılacak yatırım enflasyon kadar kar getirmiyorsa, yatırımın paranın maliyetini karşılamayarak zarar ettiği kanısına varılabilir.

Faiz ise paranın maliyetini karşılamak için borç veren tarafından talep edilir. Borç alan paranın maliyetine katlanarak yatırım veya tüketim ihtiyacını karşılar. Günümüzde bankaların üstlendiği bu sistemde mevduat müşterilerinden elde edilen fonlar, kredi ihtiyacı duyanlara aktarılır. Ekonominin çarkları bu şekilde dönerek tasarruf eden ve yatırım yapan ödüllendirilir.

Mevduat faizlerinde enflasyona karşı zarar verici faizlerin uygulanması ise tasarruf sahipleri tarafından dolar kurunun yükseleceği şeklinde değerlendirilir. Parayı enflasyona karşı koruma güdüsü ile yatırım tercihi dolara yönlendirilerek piyasadan dolar azalması ve Türk Lirası’nın artarak değerinin düşmesine yol açar.

Yorum Yap

Yorum Yap