1. Ana Sayfa
  2. Döviz
  3. Piyasalar Ve Altın Neden Dolar Endekslidir?

Piyasalar Ve Altın Neden Dolar Endekslidir?

Dolar, Türk Lirası karşısında özellikle son yıllarda, hızla yükseliş trendinde yer alıyor. Kısa vadede dalgalı hareketler sergilese de ABD Doları, TL karşısında son senelerde oldukça değerli hale geldi. Şu sıralarda 7,64 TL seviyelerinde bulunan doların yükselmesinde ve düşmesindeki etkili faktörler merak ediliyor. Vatandaşlar, küresel piyasaların ve altının neden dolar endeksli olduğunu araştırıyor.

featured

Özellikle son birkaç senede ABD Doları, Türk Lirası karşısında yükseliş trendine girdi. Bu yükseliş ile birlikte Kasım ayının ilk günlerinde tarihi zirvesine yerleşen dolar, 8,47 TL ile rekorunu kırmıştı. Yaşanan yurtiçi ve yurtdışı gelişmeler ile birlikte tekrar düşüşe geçen dolar şu sıralar 7,64 TL seviyelerinde yer alıyor. Vatandaşlar, küresel ekonomilerde etkin döviz kurunun neden dolar olduğunu merak ediyor.

Küresel Ekonomilerde Doların Yaygın Kullanımı Nasıl Başladı?

Küresel ekonomi piyasalarında, ABD Doları en etkin döviz kurudur. Vatandaşlar, küresel piyasaların neden dolar endeksli olduğunu araştırıyor. Piyasalardaki dolar hakimiyeti, 1945 yılına yani 2. Dünya Savaşı dönemine dayanıyor. Savaş döneminde imzalanan Bretton Woods anlaşması maddeleri ile birlikte, ABD Doları küresel piyasalarda en etkin döviz kuru olmuştur. Bretton Woods Anlaşması’nın imzalanması sonucunda;

  • Dünya üzerinde kullanılan bütün döviz ürünlerinin dolara endekslenmesi
  • Doların altın karşılığında endekslenmesi

Kararları alındı ve “Amerikan Asrı (Yüzyılı)” ismi verilen süreç başlamış oldu.

Döviz Kurlarını Etkileyen En Önemli Faktör: FED

Küresel piyasalarda döviz kurunu etkileyen başlıca etkenler; FED (ABD Merkez Bankası) kararları, IMF, uluslararası ticaret, cari açık, para birimine olan arz talep, ekonomik ilişkiler, turizm ve dış ilişkiler, enflasyon değişimleri, yurtiçi ve yurtdışı faiz oranları olarak belirlenebilir. Bu maddeler arasında ise en önemli faktör FED (ABD Merkez Bankası) kararlarıdır. FED’in attığı adımlar ve verdiği kararlar, küresel piyasaları doğrudan etkiler. FED’in görev tanımı kapsamında ise 2 önemli misyon yer alır. Bu misyonlar:

  • Piyasaya sıcak para girişi yapılması ve kullandırılacak kredi oranları, ekonominin durumunu değerlendirerek kararlaştırmak.
  • Problemsiz ve güvenilir bankacılık imajını geliştirmek ve yaymak.

Bu görevler, FED’in ana görevleridir. Fakat bunları uygulayabilmek için, ABD’nin büyük bir yasal güç ve yaptırıma sahip olması gerekliydi. Büyük Buhran döneminde verilen ve ardından artırılan FED’in yetkilerinden biri olan “otonom (özerk) olma özelliği” ise FED’in mutlak bir özelliğidir.

Piyasaya Karşılıksız Dolar Sürülmesi

1971 yılında, dönemin ABD Başkanı Nixon, Bretton Woods anlaşmasını iptal etmiş ve Milton Friedman ve Friedrich Hayek’in önderliğinde neo-liberal borç anlayışını benimsedi. Bu anlayışa ek olarak tüm dünyada serbest tüketim ekonomisinin, ekonomik güç ve kaynaklara olan taleplerini karşılayabilmek adına karşılıksız dolar basımına başlandı.

Ülkelerin Dolar Rezervleri

Dolar fiyatını belirleyen ana faktörlerden biri, dolar rezervidir. Yani kabaca ülkedeki dolar miktarıdır. Bir ülkede dolar rezervinin fazla olması için sadece 3 yol bulunur. Bunlar:

  • İhracat ile elde edilen gelir oranın fazla olması,
  • Yabancı yatırımcıların ülkeye para girişi yapması,
  • Turizm sektörünün gelişmiş olması.

Bu üç madde arasında bir denge durumu söz konusu ise ülkede dolar yükselmez ve sabit bir bantta kalır.

Yorum Yap

Yorum Yap